डा. मनमोहन सिंहलाई जस्तै अर्थमन्त्री वाग्लेलाई सुनौलो अवसर छ

८ वैशाख,काठमाडौं ।

संसारका प्रायजसो देशहरूमा अर्थमन्त्रीको जिम्मेवारी अर्थ–राजनीतिका विज्ञलाई दिएको पाइन्छ । नेपालको वर्तमान सरकारका अर्थमन्त्री तुलनात्मक रूपमा परिपक्व, विषयविज्ञ, चिन्तन गर्ने र कार्य अनुभवी छन् । विश्वको ठूलो लोकतान्त्रिक मुलुक भारतका पूर्वअर्थमन्त्री एवं पूर्वप्रधानमन्त्री डा. मनमोहन सिंह र नेपालका वर्तमान अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेबिच पृष्ठभूमिमा केही समानता देखिन्छ ।

संयोगवश, दुवै लन्डन स्कुल अफ इकोनोमिक्सबाट दीक्षित, विश्व अर्थ–राजनीति र वैदेशिक सम्बन्धका जानकार, अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धानकर्ता तथा आ–आफ्नो मुलुकको राष्ट्रिय योजना आयोगजस्तो नीति निर्माणको थलोमा नेतृत्व गरेका उदार अर्थतन्त्रका शिल्पकार हुन् । साथै, दुवैको अर्थमन्त्रीकालमा मध्यपूर्वमा युद्धका कारण कच्चा इन्धन आपूर्तिमा संकट भई आपूर्ति शृङ्खला खल्बलिएको थियो/छ ।

सन् १९९१ मा भारतमा ठूलो आर्थिक संकट आयो । ‘भुक्तानी सन्तुलन संकट’ अर्थात् ब्यालेन्स अफ पेमेन्ट क्राइसिसका नामले चिनिएको संकट मुख्यतः विदेशी मुद्रा अभाव, बढ्दो ऋण र कमजोर आर्थिक व्यवस्थापनका कारण आएको थियो । तर, यसले भारतलाई नयाँ आर्थिक नीतिहरू अपनाउन बाध्य बनायो र यसैले भविष्यमा आर्थिक विकासको बाटो पनि खोल्यो । भारतका दुई नेताहरू, जो प्रधानमन्त्री पनि भए– पीभी नरसिंह राव र अर्थमन्त्री डा. सिंहको सहकार्यबाट भारतले संकटबाट पार पाएर दीर्घकालीन आर्थिक विकासतर्फ लम्केको थियो । तिनताका भारतको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन वृद्धिदर धेरै वर्षसम्म ७–८ प्रतिशतकै आसपासमा थियो । तर, आज सूचना प्रविधिको विकासमा भारत एउटा हब नै बनेको छ ।

आज भारत संसारकै चौथो ठूलो अर्थतन्त्रका रूपमा विश्वसामु शक्तिशाली राष्ट्रका रूपमा उभिएको छ । त्यसैले कुनै पनि मुलुकको गुणात्मक सुधारका लागि दृढ नेतृत्व र कुशल टेक्नोक्र्याट चाहिन्छ । इतिहासले हामीलाई यही सिकाएको छ । जेनजी आन्दोलनपछि बालेन्द्र शाहले नेतृत्व गरेको ऐतिहासिक सरकारमा देशको अर्थतन्त्र सुधार गर्ने जिम्मेवारी पाएका छन्, डा. स्वर्णिम वाग्लेले । वर्तमान मन्त्रिमण्डलमा दोस्रो वरीयतामा रहेका वाग्ले तुलनात्मक रूपमा परिपक्व, अर्थविज्ञ र भू–राजनीतिका जानकार मानिन्छन् ।