नयाँ पुस्ताले इतिहास र अग्रजको सम्मान गर्नुपर्छ : माधव नेपाल

१४ साउन, काठमाडौं । 

नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)का सहसंयोजक माधव नेपालले जननायक तुलसीलाल अमात्यको २९औँ स्मृति दिवसका अवसरमा जेनजी आन्दोलनका क्रममा महत्वपूर्ण ऐतिहासिक दस्तावेज, सरकारी भवन तथा विभिन्न नेताका घरमा आगजनी भएको उल्लेख गर्दै त्यसबाट मुलुकको राजनीतिक र बौद्धिक सम्पदामा क्षति पुगेको बताएका छन् । उनले जेनजी आन्दोलनका क्रममा विभिन्न महत्वपूर्ण दस्तावेज, नेताहरूका घर तथा सरकारी भवनमा आगजनी भएको भन्दै उक्त घटनाको असर विभिन्न संस्थाले पनि भोग्नुपरेको बताए ।

उनले नेकपा एमालेको पुस्तकालय तथा त्यहाँ रहेका बहुमूल्य पुस्तकसमेत आगजनीबाट नष्ट भएको उल्लेख गरे । उनले भने, ‘जेनजी आन्दोलनमा निकै नै महत्वपूर्ण दस्तावेजहरू जलाइए, विभिन्न नेताहरूका घरहरू जलाइए, सरकारका विभिन्न भवनहरू जलाइए । यसरी विनाशलीला नै रचाउने काम भयो । यसको असर यो प्रतिष्ठानले पनि भोग्नुपर्याे। सबैभन्दा दुःखद कुरा भनेको प्रतिष्ठानसँग रहेको सामग्री पनि नष्ट हुनु हो । त्यसपछि नेकपा एमालेसँग भएको पुस्तकालय र पुस्तकालयमा रहेका अत्यन्तै बहुमूल्य पुस्तकहरू पनि सबै जलाइए ।’ माधव नेपालले मुलुकको राजनीति र इतिहासमा योगदान पुर्याएका अग्रज व्यक्तित्वहरूको सम्मान गर्नुपर्नेमा जोड दिए । नयाँ पुस्ताले इतिहास र त्यसमा योगदान दिने व्यक्तित्वलाई चिन्न, बुझ्न र सम्मान गर्न नसक्नु दुःखद विषय भएको उनको भनाइ थियो ।

उनले भने, ‘मुलुकको राजनीतिमा, मुलुकको इतिहासमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्ने, हाम्रो आजको सान र मानलाई अगाडि बढाउने ती योद्धाहरूलाई हामी सबैले सम्मान गर्नुपर्छ । जुन देशमा नयाँ पुस्ताहरूले पुरानो पुस्ताको सम्मान गर्न सक्दैनन्, इतिहासमा महत्वपूर्ण योगदान गर्ने को हुन्, को होइनन् भन्ने कुरा बुझ्न पनि सक्दैनन्, तिनीहरूको कदर पनि गर्न जान्दैनन् भने त्योभन्दा लाजमर्दो कुरा अरू केही हुन सक्दैन ।’ उनले समाजमा बढ्दो हिंसा र आगजनीका घटनाप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै अरूको घर, सम्पत्ति तथा परिवारमाथि हुने हिंसाको पीडा आफूलाई परेको भए कस्तो हुन्थ्यो भन्ने सोच्न आवश्यक रहेको बताए । समाजमा सहिष्णुता, सम्मान र जिम्मेवारीको संस्कार विकास गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिए । उनले भने, ‘हामीले कस्तो पुस्ता जन्माएका छौं? कस्तो पुस्ता हुर्काएका छौं? कस्तो संस्कार दिएका छौं? कस्तो संस्कृति सिकाएका छौं? यो आफैंलाई पनि सोध्न मन लाग्छ । हामी सबैले आफूले आफैंलाई सोधौं । आत्ममन्थन गरौं । वास्तवमा ठीक कति भयो? बेठीक कति भयो? अरूको घर जलाउनेले सम्झिऊन्, उनीहरूको आफ्नै घर जलेको भए के हुन्थ्यो? अरूको परिवारमाथि हातपात गर्ने कामहरू भए, जलाउने कामहरू भए, हात काट्नुपर्ने स्थिति बन्यो, त्यही आफ्नै परिवारका सदस्यहरूमाथि भएको भए के हुन्थ्यो? यति पनि सोच्न नसक्ने हो भने के भन्नु मैले ।’ उनले सबैलाई आत्ममन्थन गर्दै सही र गलत कार्यको समीक्षा गर्न तथा हिंसा र विनाशको संस्कृतिबाट टाढा रहन आग्रह गरे ।